Gerecht eist nieuwe tippelzone tussen haven en stad
TEKSTEN: Kris Goossenaerts, Werner Rommers, Jean-Charles Verwaest, Pascal Weiss;
FOTO'S: Wim Kempenaerts
Het Antwerpse stadsbestuur gaat de oude hoerenbuurt rond het Schipperskwartier met de helft inkrimpen. De Oudemansstraat, nu nog hartslagader van de Antwerpse rosse buurt, gaat dicht. Burgemeester Leona Detiège (SP) wil de vitrines terugdringen tot een gedoogzone van drie straten. Het Antwerpse gerecht belooft zijn medewerking, op voorwaarde dat er een nieuwe tippelzone komt.
Wie vluchtige liefde wil verkopen, zal dat niet meer in de Oudemansstraat kunnen doen. Daar worden alle rode ramen in achttien panden gesloten. Het Antwerpse stadsbestuur koopt daarvoor zelf gronden en huizen op in de buurt. Om tegendraadse huisjesmelkers of speculanten aan te pakken, sleutelt de stad ook aan een nieuw bestemmingsplan voor de oude hoerenbuurt. Dan mogen de Oudemansstraat en de straten rond de Sint-Paulustraat enkel nog dienen voor bewoning, plus wat normale horeca of winkeltjes en kantoren.
Door de zichtbare prostitutie nog uitsluitend in drie straten te dulden, wil het stadsbestuur komaf maken met allerhande criminele uitwassen die de jongste jaren die kop opstaken in het Schipperskwartier.
Het stadsbestuur vraagt hierbij extra inspanningen van de bouw politie, die nu ook al huisjesmelkers op bouwovertredingen controleert wanneer een nieuwe vitrine open gaat. De stad wil hard optreden: de burgemeester sluit onteigeningen niet uit. De strategie van opkopen en dichttimmeren van vitrines werd eerder ook al met succes toegepast in enkele straatjes achter de Antwerpse Carnotstraat, bij het Centraal Station.
Haven
Het Antwerpse gerecht steunt de aanpak van de stad. Deze krant kon het strategisch plan prostitutie inkijken, dat burgemeester Leona Detiège en de Antwerpse procureur des Konings Bart Van Lijsebeth vandaag ondertekenen. Daarin verbindt de stad Antwerpen zich ertoe uit te kijken naar een nieuwe zone voor tippelprostitutie, nadat het stadsbestuur het tippelen in de Atheneumbuurt aan de Franklin Rooseveltplaats volledig verbood. De stad denkt aan een zone ergens tussen de haven en een woongebied. Burgemeester. Leona Detiège is echter geen vragende partij. „Hoe kunnen we veiligheid daar garanderen:’ vraagt ze zich af.
Half april buigt het schepencollege zich over het toekomstplan voor de Antwerpse prostitutie.
Antwerpen legt klauw op seks
Het Antwerpse stadsbestuur, politie en gerecht gaan het leven in de oudste hoerenbuurt grondig verzuren voor pooiers, huisjesmelkers en meisjes. Ze hebben de ambitie om dé rode en blauwe vitrinestraat binnen de kortste keren te herstellen tot gewone winkelstraat. Zelfs het Eroscentrum, haast een supermarkt met prostituees en peepshows, moet voor de bijl. De stad wil het gebouw met vele kleine kamertjes kopen voor een prikje.
Na de opkuisactie wil de stad nog enkel weten van een gedoogzone in 3 straten, de Blauwbroekstraat, de Schippersstraat en de Vingerlingstraat. Daar kunnen wel nog evenveel hoeren aan de slag als nu. „We blijven 280 ramen behouden”, zegt burgemeester Leona Detiège (SP).
“Hoerenstraat wordt horecastraat”
Het stadsbestuur schermt ermee al de eerste stappen te hebben gezet. ,,Vroeger zaten de meisjes bijna onder het stadhuis”, zegt Detiège. Alle vitrines zijn daar door een streng beleid verdwenen.” De wijd en zijd bekende Burchtgracht zag alle prostituees verhuizen.
Fortengordel
Om de prostitutie binnen de grenzen van de gedoogzone te houden, plant de burgemeester een soort fortengordel rond de drie stralen. ,,We gaan er zelf huizen kopen. En er een nieuwe bestemming voor zoeken”, belooft Detiège. Daarvoor wil ze putten uit het sociaal impulsfonds, het geldpotje om verkommerde buurten op te krikken. Horeca en winkels, vermengen met woningen, moeten een rem zetten op uitbreidingsplannen van de huisjesmelkers.
Het stadsbestuur sluit daarbij niet uit dat het Eroscentrum, het sekswarenhuis van de Nederlandse pornokoning Gerard Cok, eigendom wordt van de stad. „Op voorwaarde dat er een ernstige prijs wordt gevraagd.” Eigenaar Cok bood het complex, dat de Oudemansstraat overheerst, al eens aan het stadsbestuur aan. Maar de vraagprijs was te hoog.
Als het stadsbestuur het Eroscentrum voor een gunstige prijs op de kop tikt, maakt de coalitie een oude belofte waar. Bij het aantreden in 1995 stapte de burgemeester — vooral op aandringen van toenmalig schepen Patsy Sörensen (Agalev) — naar de rechter om de bouwwerken stil te laten leggen.
De stad vreesde dat de Nederlandse bouwheer een te grote greep zou krijgen op het prostitutiemilieu. De stad ving bot bij de rechter, die geen graten zag in het bouwproject waar het vorig stadsbestuur probleemloos een vergunning voor afleverde.
Gerard Cok is nog steeds eigenaar van het overdekte winkelcentrum in seks, al baadt een Duitse groep het uit. Het is een grote seksshop, met vooral veel peepshows. Daar rond een overdekte galerij met vitrines. Het kwam nooit echt goed van de grond. Zelfs tijdens piekmomenten blijven de peeskamertjes leeg.
Als Antwerpen eigenaar wordt, moet het nog wel een nieuwe bestemming zoeken. Zo toonde de universiteit ooit interesse om er studentenkamers van te maken, maar ze schrok terug voor de roze afleiding voor de studenten.
Het gerecht belooft een juridisch staartje te breien aan het toekomstplan van de stad. Het gaat de bouwovertredingen verder vervolgen.
Pooiers
Het gerecht richt zijn pijlen vooral op de pooiers, de mannen of vrouwen voor wie de prostituees werken. Daarmee wil justitie vooral de uitwassen — zoals de stijgende moorddadige afrekeningen, de drugs of de afpersingen — onder controle krijgen.
In de buurt komen meteen ook strengere controles van de stedelijke politie. De cel prostitutie van de politie groeit van acht naar twaalf. De rijkswacht houdt zich in het gebied bezig met het opsporen van de mensenhandel. Regelmatige politierazzia’s moeten de hoertjes maar ook hun klanten en pooiers wegpesten.
Gerecht en politiek gaan met hun nieuwe actie van hetzelfde uit. Prostitutie kan je nooit uit een stad bannen, maar kan je enkel beheersen
Zwarte ellende in de rosse buurt
Nee, van Nigeria is ze niet. Sierra Leone uiteraard. En als het morgen heibel is in Ghana of Kameroen, dan is ze Ghanese of Kameroense? Serena houdt koppig vol. ,,No, no, Sierra Leone”. De donkere schone lacht nerveus haar verblindend witte tanden bloot.
Serena is een van de vele honderden Afrikaanse hoertjes die het Schipperskwartier rijk is. Bijna allemaal komen ze uit Nigeria, maar velen hebben valse papieren. Komen ze zogezegd uit Liberia, Soedan, Sierra Leone of god weet welk Afrikaans land waar op dit ogenblik een burgeroorlog woedt. Dat maakt het makkelijker om als kandidaat-politiek vluchteling een tijdelijk verblijfsrecht te krijgen.
Geen wonder dus dat Serena koppig volhoudt. Ook al kan ze geen enkele grote stad in het land bij naam noemen, weet ze het amper op een kaart aan te wijzen, dat lukt haar met België ook niet trouwens. Nochtans werkt ze hier al 13 maanden achter de vitrine.
Hoe is ze in dit groezelige, bloedhete peeskamertje in het hartje van de rosse buurt verzeild geraakt? “Een man in ons stadje sprak me aan op straat”, vertelt ze. Hij vroeg of ik graag veel geld wilde verdienen en in Europa wilde werken. Als danseres in een nachtclub. Ik ging akkoord. Mijn familie vertelde ik dat ik als kamermeisje aan de slag kon in Europa, en ik ben vertrokken”
Serena stapte op een vliegtuig en landde in Italië. Ze belandde in de klauwen van mensenhandelaars. ,,In Europa vertelden mijn weldoeners me dat ik hen mijn reis moest terugbetalen. 25.000 dollar. Zolang deze schuld niet was afgelost, kreeg ik mijn papieren niet terug en zou ik mijn familie niet meer terugzien. Als ik niet meewerkte, dreigden ze zelfs het huis van mijn ouders in brand te steken.” Het meisje werd verplicht zich te prostitueren. Eerst in Italië, dan Duitsland, uiteindelijk in Antwerpen. Haar werk achter de vitrine brengt haar een aardige duit op. Ze doet het voor vijfhonderd frank, met tientallen mannen per dag, twaalf uur per dag, zes dagen per week. Van wat ze verdient, kan ze overleven, haar schuld aflossen en zelfs nog wat geld naar huis sturen. En toch. ,,Ik haat het werk”, zegt ze stil en voor het eerst verdwijnt die eeuwige, stralende glimlach op haar lippen. „Maar ik kan jammer genoeg niets anders. Ik moet overleven, net als mijn familie.” Binnen een paar maanden hoopt Serena zich te kunnen vrijkopen. Dan wil ze terug naar huis. Ze heeft genoeg van Antwerpen.
Romeo, 34 jaar, hoerenloper
Romeo, 34 jaar, is een geboren Gentenaar, verzeild in Antwerpen na zijn scheiding en verliefd geworden op het Schipperskwartier en vooral op de meisjes. Hopeloos verliefd, zegt hijzelf.
„Na mijn scheiding, vier jaar geleden, dwaalde ik hier ‘s avonds vaak rond om de eenzaamheid te verdrijven. Op een avond stapte ik binnen bij een Afrikaans hoertje. Niet om seks te hebben, gewoon om te praten. Het was een schitterende ervaring. Urenlang zaten we te kletsen. We zijn zelfs in elkaars armen in slaap gevallen.”
“Ik heb respect voor de meisjes”
De 51-jarige Maurice wandelt nog altijd met een gerust hart door het Schipperskwartier als vroeger. Hij beent al vijftien jaar bijna dagelijks door de straten van de rosse buurt. O ja, hij leest ook wel in de krant dat er afrekeningen en schietpartijen zijn. „Je hoeft me niet te vertellen dat sommige vrouwen slachtoffer zijn van vrouwenhandel, dat ze worden mishandeld, en ik zie ook wel dat er louche pooiers patrouilleren, dat jongerenbendes op straat rondhangen.” Maurice stopt zijn betoog en lacht. „Verdraaid, ‘t is toch erger dan vroeger.” Maurice kent de straten van de rosse buurt beter dan om het even welke agent. Hij heeft duizenden hoeren zien komen en gaan, heeft honderden betaald voor bewezen diensten. Een kenner en onbevooroordeeld waarnemer. „Nee, ik ben geen zielenpoot of vies oud mannetje. Hooguit iemand met een ongewone interesse. Geef toe, dit is toch een fascinerende buurt. Dat vond ik 15 jaar geleden al en dat vind ik nu nog.”
Of het kwartier en zijn meisjes fel veranderd zijn de laatste jaren? „De meisjes zeker en vast,” zegt Maurice, „Vroeger zaten er bijna uitsluitend blanke, West-Europese vrouwen achter de ramen. Tegenwoordig zijn het haast allemaal Afrikaanse of Oost-Europese meisjes. Ook het verloop is veel groter geworden. Een jaar, hooguit twee, en ze verdwijnen weer. De tijd van de hechte klant-prostitueerelatie is helaas voorbij.” Dat de buurt verworden is tot een Far West, waar pooiers en gangsters regeren, wil Maurice niet geweten hebben. „Ach wat, dat valt best wel mee. Als klant heb je daar niet zoveel last van. Zolang ze hun revolvers op elkaar leegschieten en niet op mij, lig ik er niet wakker van. Ik heb genoeg aan de meisjes, de rest interesseert me niet.”
Gewelddadige groeikrampen van seksindustrie
Hoogconjunctuur in het hoerenkwartier. De klok rond draait de seksindustrie. Meedogenloos en op volle toeren. Vrouwen worden gekocht, verkocht en doorverkocht. Pooiers knallen pooiers neer. Meisjes worden toegetakeld, klanten overvallen. Nee, de charme van de rode lichtjes is er af. De Antwerpse rosse buurt lijdt aan pijnlijke groeikrampen. Geen wonder dat stad en gerecht willen optreden.
Op de straathoek spelen een groepje mannen met rauwe koppen balleke-balleke. Briefjes van tweeduizend gaan snel van hand tot hand. Een stel dronkaards zwalpt luid brallend de hoek om. Een van hen watert nog even in een portaal. Groepjes jongeren met modieuze leren jacks en peperdure gsm’s hangen wat nutteloos rond, gaan opzettelijk in de weg staan als een hoertje voorbij wandelt, roken een joint.
| De Antwerpse
hoerenbuurt in cijfers: |
|||
|
|||
Tegen de gevel van het Eroscenter verdringen zich enkele negers. Wie passeert krijgt een uurwerk onder zijn neus geduwd. Rolex, mister? Fivehundred francs. Als je niet akkoord gaat, krijg je hem ook voor 400. Of duwen ze je een gouden halsketting, een parfumflesje of een of ander prul in je handen. make you verry good price.
Dat doen de meisjes ook. Duizend frank voor alles erop en eraan. Sommigen doen het voor vijfhonderd. Het stel hoeren dat in de cafés rondhangt, wil zelfs voor 300 frank. Als het geld maar rolt. Ontaarde markteconomie, noemt een agent uit de wijk het.